SCLS70

Từ những ngày đầu thành lập năm 1956, khi Khoa Hóa - Thực phẩm là một trong những đơn vị đầu tiên của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, một truyền thống đào tạo và nghiên cứu đã được gây dựng qua nhiều thế hệ. Từ những giảng đường, phòng thí nghiệm đầu tiên và đội ngũ cán bộ còn rất khiêm tốn của những năm đầu, các thế hệ thầy và trò đã từng bước mở rộng phạm vi chuyên môn, hình thành những ngành đào tạo mới, xây dựng các hướng nghiên cứu mới và tạo nên những đơn vị có vị thế riêng trong đời sống khoa học của Bách khoa. Qua thời gian, từ nền tảng Hóa - Thực phẩm ban đầu, những lĩnh vực Công nghệ Sinh học, Công nghệ Thực phẩm, Môi trường, các hợp chất thiên nhiên và nhiều hướng chuyên môn khác lần lượt được hình thành và phát triển. Mỗi lĩnh vực có một lịch sử riêng, nhưng cùng được nuôi dưỡng trong một nền văn hóa học thuật chung: coi trọng tri thức, thực hành, nghiên cứu và đào tạo những con người có khả năng đưa khoa học vào cuộc sống.

Có những cuộc hội tụ không bắt đầu từ một quyết định, mà được chuẩn bị qua nhiều năm tháng, từ sự trưởng thành của từng con người, từng đơn vị và những nhu cầu mới nảy sinh trong quá trình phát triển. Sự ra đời của Trường Hóa và Khoa học Sự sống năm 2023 là một dấu mốc như thế, khi những dòng chảy chuyên môn từng phát triển trên những hành trình riêng cùng hội tụ dưới một mái nhà chung.

Sự trưởng thành không được đo bằng một dấu mốc duy nhất, mà được bồi đắp qua nhiều thay đổi nối tiếp nhau. Đó là khi những bộ môn mới được hình thành, các chương trình đào tạo được mở rộng, hoạt động nghiên cứu ngày càng đi vào chiều sâu và những mô hình tổ chức mới dần định hình. Với các đơn vị tiền thân của Trường Hóa và Khoa học Sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội, giai đoạn 1999–2010 là một chặng đường như thế, khi những nền tảng đã có tiếp tục được củng cố, đồng thời mở ra những hướng phát triển mới.

Có những chặng đường khi nhìn lại, điều đáng nhớ không nằm ở một ngày tháng cụ thể, mà ở cảm giác về một sự chuyển động đã diễn ra trong lòng một tập thể. Những năm 1995-1999 ở lĩnh vực Hóa học, Thực phẩm, Sinh học và Môi trường tại Đại học Bách khoa Hà Nội là một chặng đường như thế. Sau nhiều thập niên gây dựng, những lĩnh vực từng cùng phát triển trong một nền tảng chung đã bắt đầu đủ trưởng thành để đi xa hơn theo những hướng riêng. Nhưng đó không hẳn là sự chia tách, có thể gọi đó là phân nhánh như một cái cây đã đủ khỏe để vươn thêm những cành mới.

Năm 1984, Khoa Hóa - Thực phẩm được thành lập, quy tụ nhiều lĩnh vực chuyên môn trong một nền tảng chung. Những năm sau đó, các ngành Công nghệ Sinh học, Vật liệu Polyme - Compozit và Khoa học & Công nghệ Môi trường lần lượt mở ra những hướng phát triển mới. Đó là giai đoạn một nền tảng chung bắt đầu phân nhánh, để mỗi lĩnh vực có không gian phát triển mạnh mẽ hơn, nhưng vẫn mang trong mình dấu ấn của một cội nguồn Hóa - Thực phẩm.

1975–1984 là một chặng đường của sự tiếp nối và hội tụ. Sau ngày đất nước thống nhất, những thế hệ thầy cô Khoa tiếp tục mang tri thức và kinh nghiệm đến nhiều cơ sở đào tạo phía Nam, đồng thời tại Bách khoa Hà Nội, đào tạo, nghiên cứu và các ngành chuyên môn không ngừng được mở rộng. Đặc biệt, sự trở về của Công nghệ Thực phẩm và sự hình thành Khoa Hóa – Thực phẩm năm 1984 đã mở ra một cấu trúc mới, nơi những dòng chảy từng đi qua những hành trình khác nhau lại gặp nhau và tiếp tục phát triển.

1965–1975 là một thập niên đầy thử thách, nhưng cũng là phép thử lớn đối với sức sống của Khoa Hóa và Công nghệ Thực phẩm. Giữa những lần sơ tán, bom đạn và thiếu thốn, thầy và trò vẫn giữ lớp, dựng phòng thí nghiệm, duy trì nghiên cứu và tiếp tục đào tạo. Có người ở lại giảng đường, có người lên đường chiến đấu; tất cả cùng góp phần viết nên một chương đặc biệt trong lịch sử 70 năm của Trường.

Trước Khóa 1 đã có một thế hệ những người thầy âm thầm đặt những viên gạch đầu tiên cho Khoa Hóa – Thực phẩm. Họ xây dựng bài giảng, tổ chức đào tạo, gây dựng các hướng chuyên môn và từng bước hình thành đội ngũ kế cận. Từ những người thầy đầu tiên ấy, một hành trình 70 năm được tiếp nối qua nhiều thế hệ.