Thành công không đến từ thông minh vượt trội: Một lát cắt từ sinh viên giỏi Đại học Bách khoa Hà Nội

Thứ ba - 10/02/2026 16:16

Trong nhiều năm, Đại học Bách khoa Hà Nội thường được nhắc đến như một môi trường học tập “khó”. Tuy nhiên, điều làm nên độ khó của Bách khoa không nằm ở yêu cầu về thiên bẩm trí tuệ, mà ở cường độ học tập cao được duy trì liên tục trong thời gian dài. Với nhiều thế hệ sinh viên, Bách khoa không phải là nơi để bộc lộ sự xuất sắc tức thời, mà là một bài kiểm tra kéo dài về kỷ luật, sức bền và khả năng duy trì hiệu suất.Trường hợp của Phạm Thị Thu Trang, cựu sinh viên Chương trình tiên tiến Kỹ thuật Hóa dược, là một minh chứng rõ nét cho triết lý đào tạo ấy.

Phạm Thu Trang tốt nghiệp xuất sắc Chương trình tiên tiến Kỹ thuật Hóa Dược CH-E11, Đại học Bách khoa Hà Nội

Khó không vì quá thông minh, mà vì phải bền bỉ
Chương trình đào tạo tại Đại học Bách khoa Hà Nội được thiết kế với khối lượng kiến thức lớn, nhiều học phần nền tảng và chuyên ngành diễn ra song song. Sinh viên phải học cùng lúc các môn toán – lý – hóa – kỹ thuật, kết hợp với thực hành, thí nghiệm và nghiên cứu khoa học. Thách thức cốt lõi vì thế không nằm ở việc “có hiểu bài hay không”, mà là có đủ khả năng duy trì kỷ luật học tập trong suốt 4–5 năm hay không.
Phạm Thị Thu Trang không phải là trường hợp “bùng nổ” trong một vài học kỳ. Ngược lại, hành trình học tập của cô thể hiện sự ổn định hiếm thấy: duy trì kết quả học tập xuất sắc qua nhiều năm, tham gia nghiên cứu khoa học chuyên sâu, đồng thời thích nghi tốt với môi trường học thuật bằng tiếng Anh và yêu cầu cao của phòng thí nghiệm. Điều này phản ánh đúng bản chất của nhóm sinh viên giỏi Bách khoa: không nhất thiết thông minh vượt trội, nhưng có khả năng chịu tải và bền bỉ hơn phần đông.

Phạm Thị Thu Trang (thứ hai từ phải qua) nhận Giấy khen của Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội

Khả năng duy trì trạng thái hiệu suất cao – khác biệt cốt lõi của người học giỏi
Quan sát quá trình học tập và nghiên cứu của Thu Trang cho thấy một đặc điểm quan trọng: cô không phụ thuộc nhiều vào động lực cảm xúc. Trong môi trường thí nghiệm, nơi kết quả không phải lúc nào cũng đến như kỳ vọng, Trang làm việc dựa trên quy trình, hệ thống và tư duy phân tích, thay vì để cảm xúc chi phối.
Sự khác biệt giữa sinh viên trung bình và sinh viên giỏi tại Bách khoa thường không nằm ở khả năng hiểu bài, mà ở khả năng duy trì trạng thái làm việc hiệu quả trong thời gian dài. Khi nhiều người dễ rơi vào kiệt sức hoặc mất nhịp, những sinh viên như Thu Trang vẫn giữ được sự đều đặn: học theo nhịp, quản lý thời gian hợp lý, ít dao động tâm lý và tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi.

Học để dùng, không học để qua môn
Một yếu tố khác góp phần làm nên thành công của Phạm Thị Thu Trang là tư duy học tập đường dài. Thay vì học để vượt qua từng học phần, Trang tiếp cận kiến thức với câu hỏi về khả năng ứng dụng. Việc lựa chọn các đề tài nghiên cứu gắn với hóa dược, xúc tác và vật liệu có tiềm năng ứng dụng cho thấy cô sớm hình thành mối liên hệ giữa lý thuyết và thực tiễn.
Tư duy này giúp sinh viên tích lũy nền tảng thực chất, ghi nhớ sâu và có khả năng thích ứng tốt hơn khi bước ra môi trường học tập, nghiên cứu hoặc làm việc chuyên nghiệp. Đây cũng là lý do vì sao nhiều sinh viên giỏi Bách khoa thường thể hiện ưu thế rõ rệt sau khi tốt nghiệp, ngay cả khi xuất phát điểm không quá khác biệt.

Thu Trang (bìa trái) cùng các nữ sinh trên toàn quốc trong lễ vinh danh Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2025

Bách khoa và “hệ điều hành” con người
Đại học Bách khoa Hà Nội không chỉ đào tạo kiến thức chuyên môn, mà còn hình thành một “hệ điều hành” cho người học: kỷ luật, trách nhiệm, khả năng chịu áp lực và không bỏ cuộc. Trong môi trường ấy, những sinh viên vượt qua được bài test kéo dài nhiều năm thường mang theo các năng lực có giá trị lâu dài cho sự nghiệp.
Phạm Thị Thu Trang, với hành trình học tập, nghiên cứu và những thành tích đạt được, là một ví dụ cho thấy cách môi trường Bách khoa góp phần định hình con người. Thành công của cô không phải là kết quả của tiềm năng được bộc lộ sớm, mà của khả năng duy trì hiệu suất trong trong thời gian dài.

Những sinh viên xuất sắc năm học 2024 - 2025 được Giám đốc Đại học Bách Khoa Hà Nội tặng giấy khen.

Từ giảng đường đến sự nghiệp
Trong bối cảnh giáo dục đại học ngày càng nhấn mạnh tính thực tiễn và khả năng thích ứng, câu chuyện của Phạm Thị Thu Trang gợi ra một thông điệp quan trọng: sự nghiệp không thưởng cho tiềm năng, mà thưởng cho khả năng đi đường dài. Đại học Bách khoa Hà Nội, với đặc thù đào tạo của mình, đã và đang thực hiện vai trò như một phép thử công bằng cho năng lực ấy.
Những sinh viên vượt qua được phép thử này thường không chỉ mang theo kiến thức, mà còn mang theo thói quen làm việc bền bỉ, tư duy hệ thống và sự vững vàng trước áp lực – những yếu tố quyết định thành công trong học thuật và nghề nghiệp về lâu dài.

Tác giả: Trường Hóa và Khoa học sự sống