2024–2026: TỪ MỘT NGÔI TRƯỜNG CHUNG ĐẾN NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN MỚI

Năm 2023, khi Trường Hóa và Khoa học Sự sống được hình thành trên cơ sở hợp nhất bốn viện, những chặng đường tưởng như riêng biệt bắt đầu được đặt cạnh nhau trong một không gian chung. Mỗi viện đến với Trường Hóa và Khoa học Sự sống không chỉ mang theo tên gọi và cơ cấu tổ chức, mà còn mang theo lịch sử của mình: những thế hệ thầy cô đã dành nhiều năm cho giảng dạy và nghiên cứu, những ngành đào tạo được gây dựng qua thời gian, những phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu và những mối quan hệ hợp tác đã trở thành một phần của đời sống học thuật. Tất cả những giá trị ấy được tiếp nối trong ngôi trường mới, không phải để bắt đầu lại, mà để có thêm cơ hội gặp gỡ, bổ sung và cùng mở rộng. Chính từ nền tảng được tạo dựng qua nhiều thế hệ ấy, Trường Hóa và Khoa học Sự sống từng bước tìm cách hình thành một năng lực phát triển chung, nơi truyền thống được giữ gìn, nguồn lực được quy tụ và những lĩnh vực khác nhau có thể cùng tạo nên những hướng đi mới.

Đó là một quá trình cần thời gian. Một ngôi trường mới cần thời gian để những con người trưởng thành từ những môi trường chuyên môn khác nhau tìm được cách làm việc cùng nhau; để những chương trình đào tạo, phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu và các mối quan hệ hợp tác được gây dựng trong những đơn vị riêng dần tìm thấy những điểm kết nối trong một cấu trúc chung. Vì thế, những công việc về tổ chức, đội ngũ, quản lý và vận hành trong những năm đầu không chỉ đơn thuần là việc sắp xếp lại một bộ máy, mà còn là quá trình tạo dựng những nền tảng cần thiết cho một tập thể mới. Trong quá trình ấy, những giá trị được vun đắp qua 70 năm xây dựng và phát triển của Đại học Bách khoa Hà Nội tiếp tục được kế thừa trong Trường Hóa và Khoa học Sự sống. Từ những ngành đào tạo gắn với yêu cầu thực tiễn của đất nước trong những năm đầu xây dựng nền khoa học - kỹ thuật, qua nhiều thế hệ, các lĩnh vực mà Trường Hóa và Khoa học Sự sống kế thừa đã từng bước phát triển về chiều sâu đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng. Những giá trị ấy được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, trong đó tinh thần Trách nhiệm – Sáng tạo – Chính trực – Xuất sắc trở thành một phần quan trọng trong nền tảng để Trường tiếp tục phát triển.

Qua nhiều giai đoạn phát triển, các lĩnh vực Sinh học, Môi trường, hợp chất thiên nhiên, Hóa dược, Hóa mỹ phẩm và những hướng chuyên môn liên quan ngày càng mở rộng, làm phong phú thêm truyền thống Hóa – Thực phẩm được gây dựng từ năm 1956. Khi cùng hiện diện trong Trường Hóa và Khoa học Sự sống, những lĩnh vực này có thêm cơ hội bổ trợ cho nhau, mở ra các hướng tiếp cận liên ngành trong đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng.

Ở thời điểm kỷ niệm 70 năm, Trường có 227 cán bộ, gồm 177 cán bộ giảng dạy và nghiên cứu, 38 cán bộ kỹ thuật và 12 cán bộ hành chính; đội ngũ có 4 giáo sư, 64 phó giáo sư và 92 tiến sĩ. Mỗi người mang theo kinh nghiệm, thế mạnh chuyên môn được tích lũy qua những chặng đường khác nhau. Việc cùng làm việc trong một tổ chức tạo thêm điều kiện để những kinh nghiệm ấy được chia sẻ, đồng thời mở rộng khả năng phối hợp giữa các lĩnh vực. Cơ cấu tổ chức của Trường hiện gồm 5 khoa: Khoa Hóa học, Khoa Kỹ thuật Hóa học, Khoa Khoa học và Công nghệ Môi trường, Khoa Kỹ thuật Thực phẩm và Khoa Kỹ thuật Sinh học; cùng Trung tâm Kỹ thuật và Văn phòng Trường. Trong đó, các khoa đảm nhiệm hoạt động đào tạo, phát triển chuyên môn và nghiên cứu; Trung tâm Kỹ thuật hỗ trợ quản lý, khai thác hệ thống phòng thực hành, phòng thí nghiệm; Văn phòng Trường thực hiện công tác quản lý và điều phối chung. Cơ cấu này tạo điều kiện để các hoạt động chuyên môn và công tác vận hành được kết nối trong cùng một tổ chức. 

Trên cơ sở đó, Trường hiện quản lý 10 chương trình đào tạo thuộc 5 khoa, gồm 6 chương trình chuẩn bằng tiếng Việt và 4 chương trình tiên tiến giảng dạy bằng tiếng Anh, có hợp tác với các cơ sở đào tạo quốc tế theo mô hình 2+2.

Trong nghiên cứu, năm 2025, các nhà khoa học của Trường có 141 công bố thuộc danh mục Web of Science và 23 công bố Scopus; 12 tài sản trí tuệ được cấp, gồm 7 bằng độc quyền sáng chế và 5 giải pháp hữu ích. Hội nghị nghiên cứu khoa học sinh viên cấp Trường cũng thu hút 120 đề tài thuộc nhiều lĩnh vực có tính liên ngành cao. Những con số này cho thấy hoạt động nghiên cứu đang diễn ra trên một mặt bằng chuyên môn ngày càng rộng, trong đó sự hiện diện của nhiều lĩnh vực trong cùng một trường bắt đầu tạo ra những khả năng kết nối đáng chú ý.

Quan hệ hợp tác bên ngoài cũng tiếp tục được mở rộng: năm 2024, Trường có 63 cơ sở đào tạo và nghiên cứu quốc tế là đối tác thân thiết, cùng hơn 50 doanh nghiệp tham gia chương trình gặp mặt và kết nối nhân dịp một năm thành lập. Đến năm 2025, mạng lưới doanh nghiệp đối tác thân thiết tăng lên 129, trong khi số đối tác quốc tế đạt 64 cơ sở đào tạo và nghiên cứu. Những mối quan hệ này tạo thêm cơ hội để sinh viên tiếp cận môi trường nghề nghiệp, tham gia nghiên cứu và để các nhóm chuyên môn tìm kiếm hướng hợp tác phù hợp.

Nhìn từ hôm nay về những năm đầu của Khoa Hóa - Thực phẩm, có thể thấy một hành trình rất dài đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Năm 1956, 184 sinh viên khóa đầu cùng những người thầy đầu tiên đặt nền móng cho một truyền thống đào tạo và nghiên cứu. Từ nền tảng ấy, các lĩnh vực chuyên môn từng bước mở rộng, những đơn vị mới được hình thành, những thế hệ mới tiếp tục góp sức, để đến hôm nay một không gian học thuật rộng hơn đã được tạo dựng. Điều đáng quý là trong quá trình ấy, những giá trị được hình thành từ buổi đầu vẫn được giữ lại, đồng thời được làm phong phú thêm bởi những lĩnh vực, con người và cách tiếp cận mới.

Trường Hóa và Khoa học Sự sống hôm nay được hình thành từ những nền tảng đã được gây dựng qua nhiều chặng đường. Truyền thống Hóa – Thực phẩm từ năm 1956, cùng những thành quả được tích lũy trong Sinh học, Môi trường và các hướng nghiên cứu liên quan, nay cùng hiện diện trong một ngôi trường. Sự hội tụ ấy tạo thêm cơ hội để đội ngũ, phòng thí nghiệm, chương trình đào tạo và các nhóm nghiên cứu trước đây vốn phát triển trong những không gian riêng có thể tìm thấy những điểm kết nối mới. Từ đó, những mối liên hệ giữa các lĩnh vực không còn chỉ là khả năng, mà đang từng bước trở thành một phần trong đời sống đào tạo và nghiên cứu của Trường Hóa và Khoa học Sự sống.

Bảy mươi năm vì thế không chỉ là một chặng đường để nhìn lại, mà còn là nền tảng cho chặng đường phía trước. Từ những viên gạch đầu tiên của năm 1956 đến Trường Hóa và Khoa học Sự sống hôm nay, điều được trao lại không chỉ là một lịch sử, mà còn là tinh thần học thuật, trách nhiệm với xã hội và khát vọng tiếp tục tạo ra những giá trị mới. Một hành trình dài đã đi qua nhiều thế hệ; và câu chuyện ấy vẫn đang được viết tiếp, trong một không gian rộng hơn và với những khả năng mới.