HUST – KU 2026: Chung sức kiến tạo giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu tại ASEAN và Nhật Bản

Thứ tư - 07/10/2026 14:14

Ngày 07/10/2026, tại Phòng hội thảo C2, Đại học Bách khoa Hà Nội, Hội thảo quốc tế HUST – KU 2026 với chủ đề “Thích ứng xã hội với biến đổi khí hậu: các chiến lược hợp tác tại ASEAN và Nhật Bản” đã diễn ra với sự tham dự của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và các nhà nghiên cứu trẻ đến từ Việt Nam, Nhật Bản và nhiều quốc gia ASEAN. Hội thảo tiếp tục khẳng định chiều sâu của quan hệ hợp tác giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Kyoto, đồng thời mở rộng không gian hợp tác khoa học quốc tế trước một trong những thách thức cấp bách nhất của khu vực và toàn cầu.

Hội thảo quốc tế HUST – KU 2026 thu hút đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và các nhà nghiên cứu trẻ.

Kết nối những năng lực khác biệt để cùng giải quyết thách thức chung

Phát biểu chào mừng Hội thảo, PGS. TS. Huỳnh Đăng Chính, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của sự kiện trong năm Đại học Bách khoa Hà Nội hướng tới dấu mốc 70 năm xây dựng và phát triển.

Theo PGS. TS. Huỳnh Đăng Chính, trong suốt bảy thập kỷ, Đại học Bách khoa Hà Nội đã đồng hành cùng sự phát triển của Việt Nam thông qua giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; trong đó, hợp tác quốc tế luôn là một thành tố quan trọng trong quá trình phát triển của Nhà trường. Quan hệ hợp tác giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Kyoto trong gần hai thập kỷ là một minh chứng rõ nét cho định hướng đó.

PGS. TS. Huỳnh Đăng Chính phát biểu tại Hội thảo.

Đặc biệt, lãnh đạo Đại học Bách khoa Hà Nội chỉ ra rằng biến đổi khí hậu không đơn thuần là một vấn đề môi trường mà còn là thách thức về công nghệ, kinh tế và xã hội. Không một trường đại học, quốc gia hay ngành khoa học riêng lẻ nào có thể giải quyết vấn đề này một cách độc lập.

Trong bối cảnh đó, sự kết nối giữa Nhật Bản và ASEAN mang ý nghĩa đặc biệt. Mỗi quốc gia, mỗi nền kinh tế và mỗi cộng đồng sở hữu những thế mạnh, kinh nghiệm cũng như thách thức riêng. Việc kết nối những nguồn lực đó có thể biến khu vực ASEAN và Nhật Bản thành một “phòng thí nghiệm thực tiễn” cho thích ứng với biến đổi khí hậu, nơi các ý tưởng được phát triển, thử nghiệm và chuyển hóa thành những giải pháp thiết thực.

Từ đó, PGS. TS. Huỳnh Đăng Chính đặt ra một định hướng có ý nghĩa xuyên suốt đối với hợp tác khoa học quốc tế: “biến tri thức thành nghiên cứu chung, biến nghiên cứu chung thành các giải pháp chung, và biến những giải pháp chung thành những tác động thực chất đối với xã hội.” Đồng thời, quá trình này cần được thực hiện cùng thế hệ tương lai, với sự tham gia của sinh viên, nghiên cứu sinh và các nhà nghiên cứu trẻ.

Thông điệp này cũng cho thấy kỳ vọng của Đại học Bách khoa Hà Nội đối với HUST – KU 2026: không chỉ là một diễn đàn học thuật, mà phải trở thành điểm khởi đầu cho những dự án, quan hệ hợp tác và giải pháp mới hướng tới một ASEAN và Nhật Bản phát triển bền vững.

Từ hợp tác song phương đến mạng lưới nghiên cứu khu vực

Trong thông điệp gửi tới Hội thảo, GS. Chihiro Tanaka, Trưởng Khoa Sau đại học về Nghiên cứu Môi trường Toàn cầu, Đại học Kyoto, đánh giá Đại học Bách khoa Hà Nội là địa điểm phù hợp để tổ chức một diễn đàn tập trung vào khoa học, công nghệ và chính sách thích ứng với biến đổi khí hậu.

GS. Chihiro Tanaka phát biểu trực tuyến tại Hội thảo.

Theo GS. Chihiro Tanaka, Việt Nam đang ở tuyến đầu của những thách thức khí hậu với đường bờ biển dài, hai đồng bằng lớn và những tác động ngày càng rõ nét của nước biển dâng, bão và lũ lụt. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu có thể đưa nhân loại vào một giai đoạn ngày càng khó dự đoán, không một ngành khoa học, tổ chức hay quốc gia nào có thể tự mình giải quyết thách thức này. Thích ứng với biến đổi khí hậu đòi hỏi sự kết hợp tri thức giữa kỹ thuật, nông nghiệp và khoa học xã hội.

GS. Chihiro Tanaka đồng thời nhấn mạnh chiều sâu của quan hệ hợp tác giữa Đại học Kyoto và Đại học Bách khoa Hà Nội cũng như mạng lưới các trường đại học đối tác tại Đông Nam Á. Trên nền tảng được hình thành từ Hội thảo năm trước tại Indonesia, các Dự án nghiên cứu quốc tế bước vào giai đoạn thứ hai, kết nối các nhóm nghiên cứu của GSGES với các trường đối tác, trải rộng từ khoa học môi trường và hệ sinh thái, công nghệ và đổi mới sáng tạo vì phát triển bền vững đến kinh tế - xã hội, chính sách, giáo dục và sinh kế.

Đáng chú ý, GS. Chihiro Tanaka cho biết Đại học Kyoto đã được Chính phủ Nhật Bản lựa chọn để trao danh hiệu University for International Research Excellence vào tháng 7/2026. Đây được xem là động lực để GSGES tiếp tục làm sâu sắc hơn hợp tác với các đối tác quốc tế và mở rộng mạng lưới nghiên cứu.

“Trái tim” của tiến trình hợp tác, theo GS. Chihiro Tanaka, chính là lực lượng sinh viên và các nhà nghiên cứu trẻ. Những ý tưởng mới và góc nhìn mới của thế hệ trẻ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai của nghiên cứu môi trường tại khu vực. Hội thảo vì vậy không chỉ hướng tới chia sẻ kết quả nghiên cứu, mà còn nhằm hình thành quan hệ đối tác mới, nhận diện những thách thức mới nổi và phát triển các chiến lược có khả năng hành động cho thích ứng khí hậu trên toàn châu Á.

Biến đổi khí hậu – thách thức mang tính hệ thống đối với xã hội

Từ góc nhìn hợp tác quốc tế, ông Norihiko Yoshioka, Giám đốc Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản thuộc Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản tại Việt Nam, khẳng định Hội thảo HUST – KU 2026 có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một hoạt động học thuật đơn thuần.

Ông Norihiko Yoshioka phát biểu tại Hội thảo.

Hội thảo nhận được sự hỗ trợ từ Grant Program for Japan-ASEAN Global Partnership của Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản – chương trình hướng tới thúc đẩy các hoạt động hợp tác giữa Nhật Bản và các quốc gia ASEAN nhằm giải quyết những vấn đề toàn cầu, xây dựng mạng lưới đa tầng, củng cố lòng tin Nhật Bản – ASEAN và nuôi dưỡng thế hệ lãnh đạo trí thức tương lai.

Theo ông Norihiko Yoshioka, biến đổi khí hậu không chỉ làm thay đổi môi trường tự nhiên mà còn đặt ra câu hỏi căn bản hơn: xã hội sẽ thích ứng như thế nào trước những điều kiện ngày càng bất định?
Tác động của biến đổi khí hậu hiện diện trong cách con người sản xuất lương thực, bảo đảm nguồn nước, quy hoạch đô thị, phát triển công nghệ, tổ chức nền kinh tế, xây dựng chính sách, giáo dục thế hệ tương lai và duy trì cộng đồng. Vì vậy, đây là một thách thức mang tính hệ thống đối với xã hội, đòi hỏi sự kết nối giữa nhiều lĩnh vực tri thức thay vì tiếp cận từ một ngành khoa học riêng biệt.

Ông Norihiko Yoshioka cũng nhấn mạnh một giá trị quan trọng của hợp tác HUST – Kyoto University: những mối quan hệ quốc tế bền vững không chỉ được xây dựng giữa các tổ chức, mà còn được hình thành từ các mối quan hệ con người và niềm tin được tích lũy qua thời gian. Từ nền tảng Việt Nam – Nhật Bản, Hội thảo năm nay đã mở rộng kết nối tới các nhà nghiên cứu và tổ chức từ nhiều quốc gia Đông Nam Á, tạo nên một diễn đàn thực sự mang tính khu vực.

Từ chính sách đến hành động: thúc đẩy nghiên cứu chung, công nghệ và dữ liệu khí hậu

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Hội thảo là bài trình bày về chính sách của Việt Nam trong xây dựng xã hội có khả năng chống chịu với khí hậu, phát triển kinh tế tuần hoàn và hướng tới Net Zero của TS. Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.
TS. Tạ Đình Thi đánh giá Hội thảo là một cột mốc góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác Việt Nam – Nhật Bản, đặc biệt giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Kyoto, trong việc cùng giải quyết một trong những thách thức lớn nhất của thời đại là biến đổi khí hậu.

Từ thực tiễn Việt Nam, ông cho rằng những tác động của biến đổi khí hậu đang ngày càng rõ nét, từ xâm nhập mặn, sụt lún và sạt lở tại Đồng bằng sông Cửu Long đến bão, mưa lớn, lũ quét và sạt lở tại miền núi phía Bắc và duyên hải miền Trung; trong khi các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh chịu sức ép ngày càng lớn từ ngập úng, ô nhiễm và thời tiết cực đoan. Điều đó đòi hỏi phải chuyển từ tư duy “ứng phó thụ động” sang “chủ động quản lý rủi ro và thích ứng”, gắn ứng phó biến đổi khí hậu với mục tiêu phát triển bền vững.

Đặc biệt, TS. Tạ Đình Thi nhấn mạnh vai trò của hợp tác quốc tế và hợp tác giữa các trường đại học, tổ chức nghiên cứu trong cung cấp cơ sở khoa học, bằng chứng thực tiễn cho hoàn thiện chính sách; đồng thời thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, chia sẻ dữ liệu và thử nghiệm các mô hình thích ứng.

TS. Tạ Đình Thi phát biểu trước đông đảo đại biểu dự hội thảo.

Ông đề xuất đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và phát triển công nghệ trong các lĩnh vực như quan trắc, dự báo và cảnh báo sớm thiên tai; xử lý chất thải, tái chế và kinh tế tuần hoàn; năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh; công nghệ thu hồi và lưu trữ carbon – những lĩnh vực mà Nhật Bản có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu cấp thiết.

Cùng với đó là yêu cầu tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng các trung tâm nghiên cứu chuyên sâu, phát triển và chia sẻ cơ sở dữ liệu khí hậu, cũng như thúc đẩy các dự án thí điểm để đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm vào thực tiễn. Những mô hình như tăng cường khả năng thích ứng cho cộng đồng ven biển hay phát triển đô thị thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu có thể được thử nghiệm, đánh giá và hoàn thiện trước khi nhân rộng.

HUST – KU 2026: Từ diễn đàn học thuật đến nền tảng kiến tạo tác động

Tinh thần xuyên suốt của Hội thảo được cụ thể hóa qua chương trình làm việc đa tầng, kết nối khoa học môi trường và hệ sinh thái; công nghệ và đổi mới sáng tạo vì phát triển bền vững; kinh tế - xã hội, chính sách, giáo dục và sinh kế. Bên cạnh các bài giảng chuyên đề, Hội thảo tổ chức phiên poster với sự tham gia của các nhà nghiên cứu trẻ, phiên thảo luận chuyên gia, phiên các dự án nghiên cứu quốc tế và hoạt động kết nối tiềm năng hợp tác thông qua bản đồ tương tác.

Đặc biệt, phiên International Research Project tạo không gian để các nhóm nghiên cứu thuộc mạng lưới đối tác của GSGES chia sẻ ý tưởng, tiến độ và cơ hội duy trì hợp tác; trong khi hoạt động Potential Collaboration with Interactive Map mở rộng khả năng kết nối các nhà nghiên cứu có cùng mối quan tâm về thích ứng khí hậu tại ASEAN và Nhật Bản.

Như vậy, HUST – KU 2026 không chỉ dừng lại ở việc trình bày các kết quả nghiên cứu. Hội thảo hướng tới một mô hình hợp tác trong đó tri thức được chia sẻ, các nhóm nghiên cứu được kết nối, ý tưởng được hình thành và những dự án chung có thể tiếp tục được triển khai sau Hội thảo.

Đây cũng là điểm làm nên tầm vóc của sự kiện: từ một quan hệ hợp tác song phương giữa hai đại học, HUST – KU 2026 đã trở thành điểm gặp gỡ của một mạng lưới học thuật rộng hơn, kết nối Việt Nam, Nhật Bản và các đối tác ASEAN cùng hướng tới một bài toán chung của khu vực.

Mở rộng hợp tác vì một tương lai chống chịu và bền vững

Phát biểu tại Hội thảo, các diễn giả đều gặp nhau ở một thông điệp: thích ứng với biến đổi khí hậu không thể là nhiệm vụ của riêng một quốc gia, một ngành khoa học hay một tổ chức. Đó phải là quá trình hợp tác lâu dài giữa khoa học, công nghệ, chính sách và cộng đồng.

Với Đại học Bách khoa Hà Nội, Hội thảo là sự tiếp nối của gần hai thập kỷ hợp tác với Đại học Kyoto, đồng thời mở ra một giai đoạn mới với trọng tâm chuyển mạnh từ chia sẻ tri thức sang nghiên cứu chung và tạo ra tác động thực tiễn. Với Đại học Kyoto, đây là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới hợp tác quốc tế và các dự án nghiên cứu tại Đông Nam Á. Với Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản, Hội thảo thể hiện đúng tinh thần xây dựng tri thức xuyên biên giới, củng cố mạng lưới Nhật Bản – ASEAN và phát triển thế hệ lãnh đạo trí thức tương lai.

Từ những định hướng được đặt ra tại Hội thảo, HUST – KU 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo động lực cho các chương trình nghiên cứu chung, đào tạo nguồn nhân lực, chia sẻ dữ liệu, thử nghiệm công nghệ và phát triển các mô hình thích ứng phù hợp với điều kiện của Việt Nam và khu vực ASEAN.

Quan trọng hơn, Hội thảo đã góp phần khẳng định vai trò của Đại học Bách khoa Hà Nội như một điểm kết nối tri thức và hợp tác quốc tế trong giải quyết các vấn đề phát triển mang tính khu vực, đồng thời cho thấy sức mạnh của hợp tác đại học trong việc đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến gần hơn với những thách thức thực tiễn của xã hội.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng đặt ra những yêu cầu cấp thiết đối với khả năng chống chịu của các quốc gia, HUST – KU 2026 không chỉ là nơi các nhà khoa học cùng nhìn nhận thách thức, mà còn hướng tới việc cùng kiến tạo các giải pháp và biến hợp tác quốc tế thành những giá trị có khả năng tạo tác động lâu dài cho Việt Nam, Nhật Bản và toàn khu vực ASEAN.

Tác giả: Trường Hóa và Khoa học sự sống

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn