Giá trị của một chuyến đi trao đổi ở nước ngoài

Thứ ba - 03/11/2026 18:09

Một chương trình trao đổi quốc tế cần được nhìn từ cơ hội học tập mà nó tạo ra và khả năng đưa những trải nghiệm ấy trở lại phục vụ đào tạo, nghiên cứu.

Giảng viên Khoa Khoa học và Công nghệ Môi trường, Trường Hóa và Khoa học Sự sống đưa học viên đi trao đổi tại ĐH Ghent Global Campus, Hàn Quốc dịp tháng 7.2026.

Từ ngày 15/7 đến 30/9/2026, Trần Xuân Thành, Phạm Minh Quân và Lê Thanh Loan, ba học viên cao học ngành Môi trường của Đại học Bách khoa Hà Nội, tham gia thực tập và trao đổi nghiên cứu ngắn hạn tại Ghent Global Campus, Hàn Quốc.

Hơn hai tháng là khoảng thời gian khiêm tốn trong một hành trình đào tạo. Tuy nhiên, câu chuyện của ba học viên gợi ra một vấn đề rộng hơn: làm thế nào để hợp tác quốc tế trở thành cơ hội phát triển thực chất cho người học?

Từ tiếp cận thiết bị đến tiếp cận cách làm khoa học
Tại Ghent Global Campus, ba học viên tham gia các dự án nghiên cứu chung, phối hợp với nghiên cứu sinh, tiếp cận những hướng nghiên cứu mới và hệ thống thiết bị hiện đại. Các bạn được trao đổi chuyên môn trong môi trường học thuật đa quốc gia, nơi có những kinh nghiệm và cách tiếp cận khác nhau.

Học viên Lê Thanh Loan thuyết trình tại ĐH Ghent Global Campus, Hàn Quốc.

Thiết bị là điều kiện quan trọng. Nhưng giá trị đào tạo còn nằm ở cách người học sử dụng điều kiện ấy để đặt câu hỏi, lựa chọn phương pháp và giải thích kết quả.

Làm việc cùng một nhóm nghiên cứu quốc tế tạo cơ hội quan sát những công việc này trong thực tế. Người học có thể đối chiếu cách làm quen thuộc của mình với cách làm của đồng nghiệp, nhận ra điều cần bổ sung và hiểu rõ hơn cơ sở của những lựa chọn chuyên môn.

Các hoạt động giao lưu ngoài phòng thí nghiệm cũng có ý nghĩa. Khi giới thiệu về Việt Nam và Bách khoa, đồng thời tìm hiểu văn hóa của bạn bè quốc tế, người học được thực hành khả năng diễn đạt, lắng nghe và thích nghi. Đó là những năng lực cần thiết khi nghiên cứu ngày càng đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều nhóm, nhiều quốc gia.

Học viên Lê Thanh Loan làm thí nghiệm tại ĐH Ghent Global Campus, Hàn Quốc.

Dù vậy, những cơ hội này mới là điều kiện để trưởng thành. Muốn đánh giá đầy đủ hiệu quả của chương trình, cần theo dõi cách người học vận dụng trải nghiệm sau khi trở về.

Người trở về có thể mở thêm đường
Góp phần kết nối cho chuyến trao đổi là TS. Nguyễn Đức Việt, giảng viên Khoa Khoa học và Công nghệ Môi trường, Trường Hóa và Khoa học Sự sống.

TS. Nguyễn Đức Việt hướng dẫn cho 3 học viên.

Tốt nghiệp kỹ sư tại Bách khoa Hà Nội năm 2017, anh trải qua thời gian học tập, nghiên cứu ở nước ngoài, trong đó có giai đoạn nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Ghent từ năm 2022 đến 2025. Năm 2025, anh trở về Bách khoa làm giảng viên.

Những quan hệ học thuật được tích lũy tiếp tục được phát huy trong công việc mới. Anh kết nối hai bên, tập hợp nhóm và cùng chuẩn bị hồ sơ đề xuất nhiệm vụ hợp tác song phương khi NAFOSTED mở đợt kêu gọi. Năm 2026, nhiệm vụ được phê duyệt.

Trường hợp này cho thấy một nguồn lực đáng chú ý của đại học: mạng lưới đồng nghiệp mà giảng viên gây dựng trong quá trình học tập, nghiên cứu quốc tế. Khi có môi trường để tiếp tục phát triển, mạng lưới ấy có thể tạo ra đề tài chung, hoạt động trao đổi và cơ hội cho thế hệ sau.

Tuy nhiên, sự chủ động của cá nhân cần được tiếp sức bằng cơ chế phù hợp. Một kết nối chỉ có thể bền vững khi được nhiều người cùng tham gia, có công việc chung và được duy trì qua thời gian.

Các học viên Trần Xuân Thành, Phạm Minh Quân và Lê Thanh Loan và TS. Nguyễn Đức Việt (thứ hai từ trái sang).

Đo hợp tác bằng lợi ích của người học
Thỏa thuận hợp tác giữa Trường Hóa và Khoa học Sự sống với Ghent University Global Campus được ký năm 2024. Sau đó, hai bên triển khai các chuyến thăm, seminar, trao đổi cán bộ, người học và nghiên cứu chung.

Các giảng viên của trường Hóa và Khoa học Sự sống trong chuyến công tác tại ĐH Ghent Global Campus, Hàn Quốc dịp tháng 7.2026.

Năm 2026, dự án SOLARWISE do NAFOSTED và FWO đồng tài trợ được khởi động, hướng tới tái sử dụng nước và thu hồi tài nguyên từ công nghiệp bán dẫn. Những hoạt động này tạo nền tảng để hợp tác tiếp tục phát triển.

Với người học, hiệu quả ấy cần được thể hiện bằng những câu hỏi cụ thể: Sau chuyến đi, học viên làm được gì tốt hơn? Phương pháp nào có thể áp dụng vào luận văn? Kinh nghiệm nào có thể chia sẻ với nhóm nghiên cứu trong nước? Kết nối nào có thể tiếp tục duy trì?

Cả ba học viên cần trả lời những câu hỏi ấy. Nhưng đây nên là hướng theo dõi tiếp theo, để một chương trình trao đổi tạo được giá trị lâu dài.

Chuyến đi của Thành, Quân và Loan đã mở ra cơ hội tiếp cận một môi trường học thuật khác. Giá trị tiếp nối sẽ nằm trong công việc sau ngày trở về: khi điều đã học được vận dụng, chia sẻ và trở thành cơ hội cho những người khác.

Tác giả: VP Trường