Tối ngày 9/6, tại Hội trường B1, Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Hóa và Khoa học Sự sống đã tổ chức chương trình trao giải cho sinh viên tham gia cuộc thi Nghiên cứu khoa học sinh viên. Đây là hoạt động nhằm ghi nhận nỗ lực học tập, nghiên cứu và sáng tạo của sinh viên trong các lĩnh vực hóa học, kỹ thuật hóa học, công nghệ thực phẩm, kỹ thuật sinh học, khoa học và công nghệ môi trường.
Hiệu trưởng Chu Kỳ Sơn bắt tay chúc mừng sinh viên sau khi tận tay trao giấy chứng nhận cho các em.
Cuộc thi năm nay có 118 đề tài được phân loại theo 5 hội đồng chuyên môn: Hóa học và Ứng dụng, Kỹ thuật Hóa học, Kỹ thuật Thực phẩm, Kỹ thuật Sinh học, Khoa học và Công nghệ Môi trường. Trong đó, có 62 báo cáo oral, 53 báo cáo poster; 28 đề tài tham gia triển lãm sản phẩm và 32 đề tài có sản phẩm cụ thể. Những con số này cho thấy hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên của Trường ngày càng có quy mô, chiều sâu và gắn hơn với thực tiễn.
Sân khấu hội trường B1.
Cơ cấu giải thưởng được tổ chức theo từng hội đồng chuyên môn, với các giải cho hình thức báo cáo oral và poster. Bên cạnh đó, Trường còn trao các giải riêng như giải triển vọng, giải tiềm năng, giải do nhóm Kovaleskaia tài trợ và giải VIDEAS dành cho đề tài có định hướng đổi mới sáng tạo nổi bật. Cách tổ chức này cho thấy nhà trường không chỉ ghi nhận các kết quả nghiên cứu xuất sắc, mà còn khuyến khích những ý tưởng có tiềm năng phát triển, có khả năng ứng dụng và có giá trị đối với cộng đồng.
Toàn cảnh buổi lễ trao chứng nhận.
Các đề tài được trao giải phản ánh rõ sự đa dạng trong định hướng đào tạo và nghiên cứu của Trường. Ở lĩnh vực Hóa học và Ứng dụng, nhiều đề tài tập trung vào vật liệu chức năng, cảm biến, xúc tác, hấp phụ và xử lý ô nhiễm. Đây là những hướng nghiên cứu vừa có nền tảng khoa học cơ bản, vừa có khả năng ứng dụng trong phân tích, môi trường và công nghệ vật liệu.
Ở lĩnh vực Kỹ thuật Hóa học, các đề tài thể hiện rõ tư duy công nghệ và định hướng sản phẩm. Sinh viên đã tiếp cận các vấn đề như sản xuất vật liệu từ phụ phẩm sinh học, phát triển sản phẩm chăm sóc cá nhân, tối ưu hóa thiết bị, chế tạo vật liệu hấp phụ, nghiên cứu pin nhiên liệu và thu giữ CO₂. Nhiều đề tài cho thấy sự kết nối giữa nghiên cứu trong phòng thí nghiệm với nhu cầu của sản xuất và đời sống.
Lĩnh vực Kỹ thuật Thực phẩm có số lượng đề tài lớn nhất, với nhiều hướng nghiên cứu gần gũi với thực tiễn như lên men, khai thác phụ phẩm thực phẩm, phát triển sản phẩm giàu dinh dưỡng, ứng dụng công nghệ sấy, tinh dầu và đánh giá chất lượng sản phẩm. Đáng chú ý, nhiều đề tài đã khai thác phụ phẩm như vỏ trứng, whey, tofu whey để tạo ra sản phẩm có giá trị, thể hiện rõ tư duy kinh tế tuần hoàn trong ngành thực phẩm.
Ở lĩnh vực Kỹ thuật Sinh học, các đề tài cho thấy sinh viên đã tiếp cận nhiều vấn đề hiện đại như trí tuệ nhân tạo trong tối ưu hóa sinh tổng hợp, sinh phẩm phát hiện nhanh tác nhân nguy hiểm, vật liệu sinh học, vi sinh vật có ích, thực khuẩn thể, genotyping chi phí thấp và ứng dụng công nghệ sinh học trong giáo dục STEM. Đây là những hướng nghiên cứu có tính thời sự, đòi hỏi kiến thức liên ngành và khả năng làm chủ kỹ thuật phòng thí nghiệm.
Trong lĩnh vực Khoa học và Công nghệ Môi trường, các đề tài tập trung vào những vấn đề thiết thực như xử lý nước thải, hấp phụ kim loại nặng, quản lý rác hữu cơ, ô nhiễm không khí, nước ảo, tài nguyên nước và tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp. Nhiều đề tài cho thấy cách tiếp cận mới, trong đó xử lý ô nhiễm được gắn với tiết kiệm tài nguyên, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.
Giải VIDEAS được trao cho đề tài nghiên cứu bào chế mặt nạ sợi nano chứa chiết xuất vỏ xoài bằng máy kéo vi sợi điện trường. Đây là đề tài tiêu biểu cho hướng nghiên cứu kết hợp giữa phụ phẩm nông nghiệp, công nghệ vật liệu tiên tiến và phát triển sản phẩm thân thiện với môi trường. Từ một nguồn phụ phẩm quen thuộc, nhóm sinh viên đã phát triển ý tưởng sản phẩm có tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực chăm sóc da.
Nhóm sinh viên nhận giải Giải VIDEAS
Nhìn tổng thể, chương trình trao giải không chỉ là dịp vinh danh các nhóm sinh viên đạt thành tích cao, mà còn là bức tranh sinh động về tinh thần nghiên cứu khoa học trong sinh viên Trường Hóa và Khoa học Sự sống. Qua các đề tài, có thể thấy sinh viên đã từng bước làm quen với quy trình nghiên cứu đầy đủ: xác định vấn đề, xây dựng phương pháp, thực hiện thí nghiệm hoặc mô hình hóa, phân tích kết quả và trình bày trước hội đồng.
Nhóm sinh viên nhận giải Giải ba Báo cáo (oral)
Từ góc nhìn giáo dục đại học, hoạt động này có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành năng lực nghiên cứu, tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề, làm việc nhóm và giao tiếp khoa học cho sinh viên. Báo cáo oral giúp sinh viên rèn luyện khả năng trình bày, lập luận và bảo vệ kết quả. Báo cáo poster và triển lãm sản phẩm giúp sinh viên học cách cô đọng thông tin, trực quan hóa dữ liệu và thuyết phục người xem bằng kết quả nghiên cứu cụ thể.
Điểm đáng ghi nhận là nhiều đề tài không chỉ dừng lại ở ý tưởng, mà đã có sản phẩm, mô hình hoặc quy trình thử nghiệm. Điều này cho thấy nghiên cứu khoa học sinh viên đang ngày càng gắn với thực tiễn, với nhu cầu của doanh nghiệp, cộng đồng và xã hội. Các hướng nghiên cứu về vật liệu xanh, phụ phẩm nông nghiệp, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, xử lý môi trường và kinh tế tuần hoàn cũng cho thấy sự bắt nhịp của sinh viên với các xu thế phát triển hiện nay.
Đằng sau mỗi giải thưởng là nỗ lực của sinh viên, sự hướng dẫn của giảng viên và môi trường học thuật được nhà trường bền bỉ xây dựng. Cuộc thi không chỉ tìm ra những đề tài xuất sắc, mà còn khơi dậy tinh thần ham học hỏi, dám thử nghiệm và dám sáng tạo của người học.
Sự kiện trao giải tối ngày 9/6 vì vậy mang ý nghĩa vượt ra ngoài một buổi tổng kết. Đây là dịp nhìn lại một mùa nghiên cứu khoa học sinh viên với nhiều nỗ lực và tín hiệu tích cực; đồng thời khẳng định nghiên cứu khoa học là một phần quan trọng của quá trình đào tạo đại học. Thông qua hoạt động này, sinh viên có thêm cơ hội trưởng thành về chuyên môn, bản lĩnh học thuật và trách nhiệm xã hội.
Với những kết quả đạt được, cuộc thi Nghiên cứu khoa học sinh viên của Trường Hóa và Khoa học Sự sống tiếp tục cho thấy sức sống của phong trào nghiên cứu trong sinh viên: nghiêm túc trong học thuật, đa dạng trong chủ đề, rõ nét trong định hướng ứng dụng và giàu tiềm năng phát triển.
