Chiều 27/6, Đại học Bách khoa Hà Nội ra mắt Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành tại tầng 6, 7 và 8 Tòa nhà Thư viện Tạ Quang Bửu. Trong hệ sinh thái sáng tạo mới này, Trường Hóa và Khoa học Sự sống gây chú ý với “Thiết bị tích hợp lên men và chưng cất đa năng” - một sản phẩm nghiên cứu có khả năng phục vụ đào tạo, thực hành STEM và phát triển công nghệ trong các lĩnh vực hóa học, sinh học, thực phẩm, môi trường.
Đại biểu dự Lễ Ra mắt Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành ĐHBK Hà Nội
Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành được Đại học Bách khoa Hà Nội xây dựng theo mô hình “Design Factory” - mô hình đào tạo, nghiên cứu và phát triển sản phẩm do Đại học Aalto, Phần Lan khởi xướng từ năm 2008. Đây là Design Factory đầu tiên tại Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn của mạng lưới Design Factory toàn cầu.
Toàn cảnh Không gian đổi mới sáng tạo liên ngành tại tầng 6 thư viện Tạ Quang Bửu.
Sự kiện có sự tham dự của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, đại diện các bộ, ngành, UBND TP Hà Nội, doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế và cộng đồng khoa học công nghệ trong và ngoài nước. Theo Đại học Bách khoa Hà Nội, không gian này không chỉ là hạ tầng phục vụ học tập, nghiên cứu, mà còn là nơi kết nối nhà trường, doanh nghiệp và nhà nước trong phát triển sản phẩm công nghệ, khởi nghiệp và chuyển giao tri thức.
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cùng đại diện Doanh nghiệp, Nhà trường thực hiện Nghi thức Ra mắt Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành ĐHBK Hà Nội.
Không gian được thiết kế gồm khu tư duy sáng tạo mở, studio thiết kế và mô phỏng số, phòng lab chế thử nhanh, khu thử nghiệm sản phẩm, phòng làm việc nhóm, khu triển lãm, trình diễn và các phòng học linh hoạt cho workshop, đào tạo theo dự án. Đây là môi trường để sinh viên tiếp cận phương pháp học hiện đại: học qua vấn đề thực tế, làm việc liên ngành, thử nghiệm ý tưởng và biến kiến thức thành sản phẩm.
Với Trường Hóa và Khoa học Sự sống, mô hình này mở ra thêm cơ hội để người học trải nghiệm rõ hơn mối liên hệ giữa khoa học nền tảng và ứng dụng công nghiệp. Các lĩnh vực như công nghệ sinh học, kỹ thuật hóa học, công nghệ thực phẩm, kỹ thuật môi trường, quản lý tài nguyên và khoa học sự sống không còn chỉ nằm trong giáo trình hay phòng thí nghiệm truyền thống, mà được đưa vào các mô hình thiết bị, quy trình và sản phẩm có thể trình diễn, kiểm chứng.
Điểm nhấn của Trường Hóa và Khoa học Sự sống tại không gian triển lãm là “Thiết bị tích hợp lên men và chưng cất đa năng” - Integrated Bioreactor for Multi-purpose Fermentation and Distillation, gọi tắt là SLSFD bioreactor. Thiết bị có kích thước khoảng 1,5 m x 0,8 m x 2 m, sử dụng nguồn điện 220 V, được thiết kế và chế tạo dựa trên Bằng độc quyền sáng chế “Hệ thống tích hợp lên men và chưng cất đa năng” của Đại học Bách khoa Hà Nội, số 38744 theo Quyết định số 3642/QĐ-SHTT ngày 15/1/2024.
TS. Phạm Ngọc Hưng giới thiệu về thiết bị SLSFD bioreactor tới Bộ trưởng.
SLSFD bioreactor tích hợp các công nghệ dịch hóa, đường hóa và lên men đồng thời ở nồng độ chất khô cao. Thiết bị có thể phục vụ thực hành STEM cho học sinh trung học phổ thông, sinh viên các ngành hóa học, sinh học, thực phẩm, môi trường và khoa học sự sống; đồng thời hỗ trợ mô phỏng, nghiên cứu các quá trình sản xuất rượu, cồn từ nguyên liệu chứa tinh bột như gạo, sắn, ngô, cũng như chưng cất cồn, dung môi và tinh dầu.
Với sinh viên, giá trị của thiết bị không chỉ nằm ở việc “nhìn thấy” một dây chuyền công nghệ thu nhỏ. Quan trọng hơn, người học có thể tiếp cận cùng lúc nhiều lớp kiến thức: chuyển hóa nguyên liệu sinh học, điều kiện vận hành quá trình lên men, cân bằng vật chất, tách - tinh chế sản phẩm, kiểm soát chất lượng, an toàn phòng thí nghiệm và khả năng mở rộng quy mô. Đây là những năng lực cốt lõi của nhân lực trong các ngành công nghiệp sinh học, thực phẩm, dược phẩm, đồ uống, hóa chất xanh và môi trường.
Thiết bị tích hợp lên men và chưng cất đa năng
Trong bối cảnh kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và công nghệ sinh học đang trở thành hướng phát triển quan trọng, các ngành đào tạo của Trường Hóa và Khoa học Sự sống có lợi thế rõ rệt. Người học được trang bị kiến thức về hóa học, sinh học, vật liệu, môi trường, thực phẩm và công nghệ quá trình; đồng thời có cơ hội tham gia các đề tài nghiên cứu, dự án liên ngành, hoạt động khởi nghiệp và hợp tác với doanh nghiệp.
Đại học Bách khoa Hà Nội hiện sở hữu đội ngũ hơn 1.000 giảng viên cơ hữu, trong đó 76,2% có trình độ tiến sĩ. Nhà trường cũng có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo được xây dựng trong nhiều năm, gồm BK-Holdings, Quỹ đầu tư BK Fund, Trung tâm Sáng tạo và Khởi nghiệp sinh viên cùng mạng lưới hợp tác với các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học kỹ thuật.
Bộ điều khiển động cơ xe máy điện công suất 3500W - một trong những sản phẩm được giới thiệu tại Không gian đổi mới sáng tạo liên ngành - được phối hợp nghiên cứu, chế tạo bởi Trường Điện - Điện tử, Tập đoàn công nghiệp KIMSEN, CTCP EVSELab, Texas Instruments, Tập đoàn công nghệ WT Microelectronics Vietnam.
Ngay trong năm 2026, Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành đặt mục tiêu phục vụ 10.000 lượt người học trong các môn kỹ năng bổ trợ, hỗ trợ 200 người học triển khai dự án thực tế, tạo ra 10 sản phẩm chế thử và đăng ký 3 sáng chế. Đến năm 2030, Đại học Bách khoa Hà Nội kỳ vọng không gian này phục vụ 30.000 lượt sinh viên, hỗ trợ 1.000 người thực hiện dự án, hình thành 200 sản phẩm chế thử, 30 sáng chế, 50 nhóm khởi nghiệp và 30 doanh nghiệp spin-off hoặc startup.
Một sinh viên ĐHBKHN giới thiệu về sản phẩm của nhóm nghiên cứu với các đại biểu thăm gian hàng.
Đối với thí sinh quan tâm đến các ngành hóa học, sinh học, thực phẩm, môi trường và khoa học sự sống, sự xuất hiện của những thiết bị như SLSFD bioreactor cho thấy môi trường học tập tại Trường Hóa và Khoa học Sự sống đang chuyển mạnh theo hướng thực hành, liên ngành và gắn với nhu cầu công nghiệp. Từ một ý tưởng trong phòng thí nghiệm, sinh viên có thể từng bước tham gia thiết kế quy trình, vận hành thiết bị, đánh giá sản phẩm và phát triển giải pháp ứng dụng.
Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành dự kiến tiếp tục được đầu tư, hoàn thiện cơ sở vật chất và khánh thành vào ngày 15/10/2026. Với sự tham gia của các trường, viện, doanh nghiệp và nhóm nghiên cứu, đây được kỳ vọng trở thành điểm đến mới của sinh viên Bách khoa Hà Nội - nơi người học không chỉ tiếp nhận tri thức, mà còn trực tiếp tạo ra công nghệ.
Với Trường Hóa và Khoa học Sự sống, đây cũng là thông điệp rõ ràng gửi tới thế hệ thí sinh mới: chọn SCLS không chỉ là chọn một ngành học, mà là chọn con đường đi vào các lĩnh vực đang định hình tương lai - công nghệ sinh học, thực phẩm an toàn, hóa học xanh, môi trường bền vững và khoa học sự sống phục vụ con người.
