Mùa thu năm 2022, từ vùng đất học Thuận Thành, Bắc Ninh, một chàng trai 18 tuổi bước qua cánh cổng Parabol của Bách khoa Hà Nội. Hành trang ban đầu của Vịnh không ồn ào. Đó là giải Ba môn Toán cấp tỉnh, là niềm tin của gia đình, là sự tự trọng của một học sinh quen với nỗ lực, và là khát vọng được thử sức ở một môi trường kỹ thuật hàng đầu. Chàng trai ấy là Lại Đắc Vịnh, sinh viên lớp Kỹ thuật Thực phẩm 02-K67, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội.
Lại Đắc Vịnh - sinh viên lớp Kỹ thuật Thực phẩm 02-K67, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội.
Áp lực không làm người trẻ nhỏ đi, nếu người trẻ biết lớn lên từ áp lực Ngày đầu vào Bách khoa, Vịnh cũng như bao tân sinh viên khác: bỡ ngỡ, choáng ngợp, có lúc lúng túng trước nhịp học mới, cách học mới, môi trường mới. Đại học không còn là nơi chỉ cần chăm nghe giảng, làm bài đầy đủ rồi chờ điểm số. Đại học, nhất là Bách khoa, là nơi người học phải tự tìm đường, tự tổ chức thời gian, tự chịu trách nhiệm trước lựa chọn của mình.
Nhưng thử thách ấy không phải để làm sinh viên nản lòng. Thử thách ấy là để sàng lọc, để rèn giũa, để một người trẻ hiểu rằng: muốn đi xa thì phải có kỷ luật; muốn làm chủ tri thức thì phải có lao động bền bỉ; muốn trở thành người có ích thì không thể sống hời hợt.
Lựa chọn ngành Kỹ thuật Thực phẩm, Vịnh bước vào một lĩnh vực vừa cần tư duy logic, vừa cần sự cẩn trọng của khoa học thực nghiệm, vừa đòi hỏi khả năng nhìn thấy mối liên hệ giữa phòng thí nghiệm, dây chuyền sản xuất, thị trường và sức khỏe cộng đồng. Ở đó, thực phẩm không chỉ là sản phẩm để tiêu dùng. Thực phẩm còn là công nghệ, là an toàn, là chất lượng, là trách nhiệm với con người.
Chính trong môi trường ấy, Vịnh dần hiểu một điều tưởng đơn giản mà không dễ thực hiện: áp lực học tập ở Bách khoa không phải là gánh nặng nếu người học biết biến nó thành động lực. Mỗi bài tập lớn, mỗi kỳ thi, mỗi giờ trong phòng thí nghiệm đều là một lần tự rèn. Rèn trí tuệ. Rèn tính chính xác. Rèn bản lĩnh của một người làm kỹ thuật.
Từ một sinh viên từng bỡ ngỡ, Vịnh đã có sự bứt phá rõ rệt trong năm thứ ba, đạt kết quả học tập loại Giỏi, đồng thời chủ động tham gia nghiên cứu khoa học tại phòng thí nghiệm. Hình ảnh chàng sinh viên Kỹ thuật Thực phẩm miệt mài bên thiết bị tại tòa nhà C4 không chỉ là hình ảnh của sự chăm chỉ, mà còn là minh chứng cho một lựa chọn đúng: không đứng ngoài tri thức, mà đi vào bên trong nó bằng lao động nghiêm túc.
Vịnh cùng thầy cô và các bạn trong chuyến đi tham quan và tìm hiểu một doanh nghiệp ngành thực phẩm.
Người thầy mở cửa, người học phải tự bước vào Trong hành trình ấy, Vịnh may mắn gặp được người thầy dẫn đường — TS. Vũ Hồng Sơn, giảng viên Khoa Kỹ thuật Thực phẩm. Nhưng may mắn chỉ có ý nghĩa khi người học biết đón nhận nó bằng thái độ cầu thị.
Vịnh từng chia sẻ rằng nếu không có sự dẫn dắt của thầy Vũ Hồng Sơn, cậu có lẽ chưa dám bước vào con đường nghiên cứu khoa học. Ban đầu, khi nhận đề tài, Vịnh còn bỡ ngỡ, chưa hình dung được hết nội dung và phương pháp. Nhưng qua sự chỉ dẫn kiên nhẫn của thầy, những con số tưởng như khô khan dần trở thành dữ liệu biết nói; những bảng khảo sát, phép phân tích, nhận định về người tiêu dùng dần mở ra một thế giới mới của khoa học thực phẩm hiện đại.
Một nền giáo dục tốt không chỉ truyền kiến thức. Một người thầy tốt không chỉ giao bài. Điều quý hơn là khơi dậy trong sinh viên khả năng tự học, tự hỏi, tự kiểm chứng và tự trưởng thành. Với Vịnh, sự dìu dắt của thầy Sơn không làm thay phần việc của người học, mà giúp người học có phương pháp để tự đi.
Đó cũng là tinh thần rất Bách khoa: học thật, làm thật, nghĩ thật. Không chạy theo hào nhoáng. Không thỏa mãn với bề mặt. Không biến thành tích thành vật trang trí. Tri thức chỉ có giá trị khi nó được kiểm nghiệm trong lao động và được dùng để phụng sự đời sống.
Vinh cùng các bạn sinh viên Nhật Bản chụp ảnh sau những giờ thực hành tại phòng thí nghiệm chuyên ngành.
Sinh viên 5 tốt: Không phải danh hiệu treo trên giấy, mà là thước đo của một lối sống Nhắc đến Lại Đắc Vịnh, không thể chỉ nói đến học tập. Nếu chỉ học giỏi mà khép mình, nếu chỉ biết điểm số mà thiếu trách nhiệm cộng đồng, người sinh viên ấy vẫn chưa trọn vẹn. Chính vì vậy, danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” mà Vịnh đạt được có ý nghĩa như một sự ghi nhận toàn diện hơn.
Theo bộ tiêu chuẩn xét chọn, “Sinh viên 5 tốt” không chỉ yêu cầu học tập tốt, mà còn bao gồm đạo đức tốt, thể lực tốt, tình nguyện tốt và hội nhập tốt. Sinh viên phải có điểm rèn luyện đạt yêu cầu, không vi phạm pháp luật, quy chế, nội quy; phải đạt chuẩn học tập; phải tham gia hoạt động thể thao, tình nguyện, hội nhập và các hoạt động phát triển kỹ năng xã hội.
Đặt trong tiêu chuẩn ấy, hành trình của Vịnh không phải là sự nổi bật nhất thời. Đó là kết quả của một quá trình tự rèn trên nhiều phương diện.
Vịnh tham gia Liên chi Hội sinh viên, góp sức trong các chương trình lớn như Toucher Art Intercultural Project 2024, Khúc ca Khải hoàn 2025. Cậu tham gia các hoạt động giao lưu quốc tế, hỗ trợ sinh viên nước ngoài đến trao đổi tại Khoa Kỹ thuật Thực phẩm. Cậu thử sức ở các cuộc thi chính luận, tham gia các giải chạy vì cộng đồng. Những hoạt động ấy không tách rời việc học, mà bổ sung cho việc học. Chúng giúp một sinh viên kỹ thuật biết lắng nghe hơn, biết hợp tác hơn, biết đặt mình trong cộng đồng rộng lớn hơn.
Một người trẻ chỉ giỏi chuyên môn thì có thể làm tốt một phần việc. Nhưng một người trẻ vừa có chuyên môn, vừa có kỷ luật, có sức khỏe, có tinh thần tình nguyện, có năng lực hội nhập thì mới có thể đi xa. Đó là lý do danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” không nên được hiểu như một tấm giấy khen đơn thuần. Nó là lời nhắc rằng giáo dục đại học phải hướng tới con người toàn diện.
Vịnh nhận danh hiệu sinh viên 5 tốt vào tháng 1 năm 2026.
Từ một cá nhân nhìn ra một môi trường giáo dục Câu chuyện của Lại Đắc Vịnh cũng là câu chuyện về môi trường đã nuôi dưỡng Vịnh. Một cá nhân không thể trưởng thành nếu thiếu nỗ lực tự thân. Nhưng nỗ lực ấy cần được đặt trong một hệ sinh thái giáo dục có kỷ luật, có thầy cô tận tâm, có cơ hội nghiên cứu, có không gian hội nhập, có những phong trào giúp sinh viên rèn luyện nhân cách.
Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội không chỉ đào tạo kỹ sư theo nghĩa hẹp. Nhà trường đang tạo ra một môi trường để sinh viên được học trong giảng đường, làm trong phòng thí nghiệm, rèn trong hoạt động cộng đồng và mở rộng tầm nhìn qua giao lưu quốc tế. Với sinh viên ngành Kỹ thuật Thực phẩm, những kiến thức về nguyên liệu, dinh dưỡng, kiểm soát sản xuất, quản lý chất lượng, dữ liệu cảm quan và khoa học người tiêu dùng không còn là những khái niệm rời rạc, mà trở thành hành trang để bước vào một ngành công nghiệp đang thay đổi nhanh chóng.
Từ Vịnh, có thể thấy một điều: giáo dục tốt không tạo ra những con người giống nhau. Giáo dục tốt giúp mỗi người tìm thấy phần tốt đẹp nhất của mình. Với người này là nghiên cứu. Với người khác là khởi nghiệp. Với người khác nữa là quản lý, giảng dạy, phục vụ cộng đồng. Nhưng điểm chung phải là năng lực làm việc nghiêm túc và ý thức trách nhiệm với xã hội.
Vịnh và các bạn trong đợt đi tình nguyện tại phường Kim Liên.
Đi xa từ điều gần gũi Tương lai của Lại Đắc Vịnh còn rộng mở. Cậu có thể tiếp tục theo đuổi chương trình Cử nhân - Thạc sĩ tích hợp, có thể trở thành chuyên gia trong các tập đoàn thực phẩm, có thể tham gia quản lý công nghệ, tư vấn an toàn thực phẩm, nghiên cứu hoặc giảng dạy. Những con đường ấy khác nhau về hình thức, nhưng đều cần một nền tảng chung: tri thức vững, tư duy sáng, kỷ luật bền và đạo đức nghề nghiệp rõ ràng.
Không ai trưởng thành chỉ sau một ngày. Không ai thành công chỉ bằng một lời động viên. Sự trưởng thành của Vịnh được làm nên từ những buổi học căng thẳng, những lần loay hoay trước đề tài mới, những giờ miệt mài trong phòng thí nghiệm, những hoạt động phong trào, những cuộc gặp gỡ bạn bè quốc tế, và cả những lúc tự hỏi mình phải cố gắng thêm bao nhiêu nữa.
Điều đáng quý ở Vịnh không phải là cậu đã trở thành một hình mẫu hoàn hảo. Điều đáng quý là cậu đang đi đúng hướng: biết học, biết làm, biết rèn mình, biết sống cùng tập thể, biết trân trọng thầy cô, biết nhìn tương lai bằng tinh thần trách nhiệm.
Trong thời đại mà người trẻ có thể bị cuốn đi bởi quá nhiều âm thanh vội vã, câu chuyện của Lại Đắc Vịnh nhắc chúng ta một điều bình dị mà sâu sắc: muốn có tương lai lớn, phải bắt đầu từ những việc nhỏ được làm đến nơi đến chốn. Muốn hội nhập với thế giới, trước hết phải có bản lĩnh từ chính mình. Muốn đóng góp cho đất nước, trước hết phải học thật, làm thật, sống thật.
Từ vùng đất học Thuận Thành đến giảng đường Bách khoa, từ cậu tân sinh viên bỡ ngỡ đến gương mặt “Sinh viên 5 tốt”, Lại Đắc Vịnh đang viết tiếp câu chuyện của mình bằng cách lặng lẽ mà chắc chắn nhất: lấy học tập làm nền, lấy nghiên cứu làm đường, lấy kỷ luật làm sức mạnh, lấy cộng đồng làm nơi phụng sự.
Và chính ở đó, ta thấy một vẻ đẹp rất trong sáng của tuổi trẻ Bách khoa: không ồn ào mà bền bỉ, không phô trương mà vững vàng, không chỉ đi tìm thành công cho riêng mình, mà từng bước chuẩn bị để trở thành người có ích cho xã hội.
Câu chuyện của Vịnh đáng được kể vì nó nhắc chúng ta rằng: trong mỗi giảng đường hôm nay, có những người trẻ đang âm thầm chuẩn bị cho ngày mai của đất nước. Họ không nói nhiều. Họ học. Họ làm. Họ rèn mình. Và chính từ những bước đi lặng lẽ ấy, tương lai được dựng xây.
